Łączysz profil stalowy w garażu, a łuk pryska i spoina wygląda jak rząd nierównych kropek? Spawanie MAG zwykle dobrze sprawdza się przy stali konstrukcyjnej, ale stabilny ścieg zależy od dopasowania drutu, gazu i ustawień do złącza. Nawet poprawny zestaw zacznie sprawiać kłopoty, jeśli osłonę gazową zakłóci przeciąg albo zabrudzona dysza.

Dobry ścieg zaczyna się od dopasowania gazu, drutu i złącza
- MAG wykorzystuje drut podawany automatycznie i aktywny gaz osłonowy, najczęściej przy spawaniu stali.
- Drut, gaz i biegunowość dobieraj do materiału oraz instrukcji urządzenia, nie według samego wyglądu spoiny.
- Przy drucie 0,8 mm instrukcja EWM podaje jako punkt wyjścia przepływ gazu 9,2 l/min.
- Porowatość i odpryski mogą wynikać z kilku przyczyn, więc przed zmianą ustawień sprawdź dyszę, przewiew i przygotowanie krawędzi.
- Praca na zewnątrz utrudnia ochronę jeziorka; osłona od wiatru może być ważniejsza niż zwiększanie przepływu gazu.
Drut topi się w łuku, a gaz aktywny osłania jeziorko
W migomacie drut przesuwa się ze szpuli przez uchwyt i jednocześnie pełni funkcję elektrody oraz spoiwa. Łuk topi jego koniec i materiał łączonych elementów, a gaz wypływający z dyszy osłania płynny metal przed powietrzem. W MAG osłonę tworzy gaz aktywny, na przykład CO₂ lub mieszanka argonu z CO₂.
Rozróżnienie MIG i MAG wynika z rodzaju gazu, nie z wyglądu spawarki. MIG wykorzystuje gaz obojętny, a MAG aktywny, dlatego do typowych prac przy stali konstrukcyjnej częściej wybiera się tę drugą metodę. Zasada działania procesu została opisana przez Fronius.
Na hali gaz osłonowy zwykle łatwiej utrzymać wokół łuku niż przy otwartej bramie lub na podjeździe. Podmuch może zdmuchnąć osłonę i dopuścić powietrze do jeziorka, co sprzyja porom. W takiej sytuacji osłoń miejsce pracy przed wiatrem; samo podkręcenie przepływu nie daje pewności poprawy, bo zbyt duży przepływ również może zaburzyć osłonę.
Dobierz drut i gaz do stali, a nie do samej spawarki
Najpierw ustal, jaki materiał łączysz i jak wygląda złącze. Do zwykłej stali niestopowej potrzebny jest pasujący drut do stali oraz aktywny gaz wskazany dla danego spoiwa; przy nierdzewce lub aluminium zestaw jest inny. Nie zakładaj, że każda szpula i każda butla będą pasować tylko dlatego, że da się je podłączyć do urządzenia.
Sprawdź oznaczenie drutu, średnicę, zalecany gaz i polaryzację w instrukcji urządzenia lub danych producenta spoiwa. Przy spawaniu stali typowe jest podłączenie drutu do bieguna dodatniego, ale pierwszeństwo ma dokumentacja konkretnego drutu i spawarki. Gdy wymieniasz drut, sprawdź też średnicę rolki podajnika, końcówki prądowej i prowadnika w uchwycie.
Opis procesu może podawać numer metody, który mówi więcej niż potoczna nazwa „migomat”. W klasyfikacji używanej w spawalnictwie 135 oznacza spawanie drutem litym w osłonie gazu aktywnego, a 136 dotyczy drutu proszkowego z rdzeniem topnikowym w osłonie aktywnej. Zestawienie tych oznaczeń znajduje się w materiale „Charakterystyka spawania metodą MAG”. Różnica przydaje się przy zakupie drutu i czytaniu instrukcji, bo drut proszkowy wymaga zgodnego programu oraz osprzętu.
Przy drucie 0,8 mm przepływ 9,2 l/min jest punktem startowym
Otwory porowe w spoinie bywają skutkiem zarówno zbyt małego, jak i zbyt dużego przepływu gazu. Instrukcja urządzenia EWM podaje dla MAG orientacyjną zależność: średnicę drutu w milimetrach mnoży się przez 11,5, aby otrzymać wydatek w litrach na minutę. Dla drutu 0,8 mm wychodzi 9,2 l/min, ale producent zaznacza, że ilość gazu trzeba dopasować do zadania.
To punkt początkowy, nie uniwersalna nastawa. Długa dysza, przewiew, geometria złącza i stan układu gazowego mogą zmienić warunki osłony. Przy podejrzeniu nieszczelności obejrzyj przewody i połączenia, a przed próbą sprawdź przepływ funkcją testu gazu, jeśli urządzenie ją ma. Szczegóły podaje instrukcja eksploatacji EWM.
Uważam, że początkującym łatwiej ocenić ustawienia po krótkiej próbie na kawałku materiału o tej samej grubości niż po samym odczycie ekranu. Zmieniaj pojedynczy parametr naraz: jeśli zmienisz jednocześnie napięcie, posuw drutu i prędkość prowadzenia, trudno będzie ustalić, co poprawiło albo pogorszyło ścieg.
Porowatość, odpryski i brak przetopu wymagają innych poprawek
Głośny łuk i brudny ścieg kuszą, by od razu zmienić napięcie. Zatrzymaj się na chwilę: podobny objaw może wynikać z zabrudzenia końcówki, niewłaściwego podawania drutu, słabej osłony gazowej albo zbyt szybkiego prowadzenia uchwytu. Najpierw rozpoznaj objaw, potem koryguj ustawienia.
| Sytuacja lub objaw | Możliwa przyczyna | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Drobne otwory lub pory w spoinie | Nieszczelność, zabrudzona dysza, przeciąg albo nieodpowiedni przepływ gazu | Oczyść dyszę, sprawdź przewody i osłoń strefę spawania od wiatru |
| Dużo odprysków | Niestabilny łuk, niedopasowane parametry lub zanieczyszczone miejsce łączenia | Oczyść materiał i sprawdź nastawy według instrukcji oraz danych drutu |
| Brak związania spoiny z krawędzią | Nieodpowiedni kąt uchwytu, zbyt szybkie prowadzenie lub źle przygotowane złącze | Oczyść krawędzie, popraw kąt i wykonaj próbę na odpadzie o tej samej grubości |
| Drut szarpie się podczas podawania | Zła rolka, zużyta końcówka prądowa albo opór w prowadniku | Dopasuj rolkę i końcówkę do drutu, skontroluj prowadnik oraz docisk podajnika |
W zestawieniu przyczyn i sposobów zapobiegania Kemppi wskazuje między innymi zanieczyszczenie złącza, nieprawidłowy kąt uchwytu i parametry łuku jako możliwe źródła braku przetopu. To dobry powód, by nie sprowadzać każdej wady do regulacji napięcia. Jeśli spoina ma przenosić obciążenia, jej ładny wygląd nie potwierdza sam w sobie prawidłowego przetopu ani wytrzymałości.
Przed spawaniem zrób próbę i usuń przyczynę, nie objaw
Ustawienia startowe pomagają uruchomić proces, lecz końcowy efekt zależy także od grubości materiału, pozycji i przygotowania krawędzi. Oczyść miejsce łączenia z rdzy, farby, oleju i wilgoci, zamocuj zacisk masy na czystym metalu, a potem wykonaj próbny ścieg. Jeżeli zmieniasz materiał lub jego grubość, wykonaj nową próbę zamiast zakładać, że poprzednie nastawy nadal pasują.
Pracuj z przyłbicą o odpowiednim stopniu ochrony, rękawicami i odzieżą osłaniającą skórę, a dymy odprowadzaj z miejsca pracy. Iskry mogą zapalić pył, rozpuszczalniki i materiały palne, dlatego usuń je z otoczenia przed zajarzeniem łuku. Przy konstrukcji, od której zależy bezpieczeństwo ludzi, dobór procesu i kontrolę spoiny powierz specjaliście z odpowiednimi kwalifikacjami.